B'simantob -- Joodse bruiloften op Curacao

Curacao huisvest de oudste synagoge van het westelijke halfrond. Het gebedshuis trekt veel Joodse geliefden die in het buitenland willen trouwen. Weddingplanner Sabine Halabi en René Levi Maduro - oud-voorzitter en vertegenwoordiger van de Joodse gemeente op Curacao - vertellen over Joodse bruiloften in de Mikvé Israel-Emanuel Synagoge.

Weddingplanner Sabine Halabi weet er alles van. Zij organiseerde al tal van Joodse bruiloften. ‘Toevallig was mijn allereerste huwelijksfeest een Joodse bruiloft. Zo ben ik erin gerold. Ik kwam in contact met de synagoge en dan gaat het van mond tot mond.’

Sabine is sinds vijf jaar manager van Special Events Wedding & Party Planner. Zij organiseert niet alleen bruiloften maar ook andere feesten en partijen.
Hoewel Sabine zelf niet Joods is, is zij inmiddels wel bekend met de Joodse bruiloftsgebruiken en de lokale synagoge. ‘De synagoge is prachtig! Er hangen enorme chandeliers met echte kaarsen. Soms zijn ze voor een huwelijk dagen bezig om deze op te poetsen en het duurt bijna anderhalf uur om de honderdvierenveertig kaarsen aan te steken.’

Secretaris

René Levi Maduro is secretaris van de raad van ouderlingen van de Curacaose Joodse gemeente Mikvé Israel-Emanuel. Dit is een Sefardische gemeente met een Spaans-Portugese achtergrond. De secretaris is bij een Joodse huwelijksdienst verantwoordelijk voor alles wat zich in de synagoge afspeelt. De gemeente hecht veel waarde aan de eeuwenoude gebruiken, die ook nu nog in stand worden gehouden.

René: ‘Alleen als beide geliefden Joods zijn, kan een paar hier trouwen. Zij moeten dit een jaar van tevoren aanvragen bij het bestuur van de gemeente en ze moeten kunnen bewijzen dat zij Joods zijn. Tot slot gaat de ceremonie in deze synagoge volgens de traditie van déze synagoge. Wij wijken daar niet vanaf.’ René is stellig, maar het zijn dan ook gebruiken die al honderden jaren bestaan. ‘Die moet je respecteren’, vindt hij.

Rituelen

Voor een huwelijk in de synagoge geldt een vast programma. René vertelt: ‘Het begint met het tekenen van de ketuba, het Joodse trouwdocument. Daarna leidt onze geestelijke leider de huwelijksdienst. Tijdens de dienst wordt door vier Joodse tieners de chuppa boven het hoofd van het bruidspaar vastgehouden. Dit doek die het (toekomstige) huis van het bruidspaar symboliseert.’ ‘De trouwringen moeten solide zijn’, gaat hij verder. ‘Dat is volgens de Joodse traditie de enige manier waarop je waarde kunt hechten aan de ringen. Ik heb een keer meegemaakt dat de ring van de bruid werd afgekeurd. Zij heeft toen de ring van mijn vrouw gebruikt. Later heeft zij zelf een nieuwe gekocht.'

Boze geesten gaan op de vlucht

Tijdens de ceremonie wordt twee keer wijn gedronken en aan het einde gooit de bruidegom het glas stuk in een tweehonderdvijftig jaar oude zilveren schaal. Daarbij roept hij ‘b’simantob!’ wat ‘veel geluk’ betekent. Het geluid van het brekende glas jaagt de boze geesten weg.

De glasscherven staan symbool voor de fragiliteit van het huwelijk, waarvan het paar zich bewust moet zijn. Lukt het niet om in één keer het glas stuk te gooien, moet het net zo lang over tot het is wel is gebroken. Het record is vijf keer!

Bruiloft, eten en feest

Na de dienst wordt er gegeten en gefeest. Sabine vertelt dat het op Curacao lastig is om een volledig kosjer huwelijksdiner te regelen. ‘Dan zou je alles in moeten laten vliegen. Wel worden bepaalde ingrediënten, zoals varkensvlees en garnalen uit het diner weggelaten.’

Volgens Sabine is het organiseren van Joodse bruiloften een uitdaging voor een weddingplanner vanwege de vele tradities die het Joodse geloof kent.
‘Ik merk vaak dat het bruidspaar het leuk vindt om mij een stukje van hun cultuur en gewoonten te leren, terwijl ik hen adviseer over de gebruiken en mogelijkheden op Curacao. Samen komen we tot een huwelijk dat op maat is gemaakt.
Je kunt er dus veel van je creativiteit in kwijt en dat maakt het uitdagend en leuk. Het gaat erom dat de gasten achteraf blij en tevreden zijn. Daar doe je het voor.’

Kijk voor meer informatie en foto's van de synagoge bij Trouwlocaties.